ام اس چیست؟(۲۳)

ام اس چیست؟(۲۳)

۱۶ بهمن ۱۳۹۷ | ۱۰:۰۰ کد : ۲۹۳ اطلاعیه های مهم اخبار ام اس
تعداد بازدید:۲۴۲
ام اس چیست؟(۲۳)

ام اس چیست؟ (23)

ام اس چیست؟ _ تاریخچه ام اس (2)

   در دهه بعد از جنگ جهانی اول تحقیقات در زمینه ام اس رشد بیشتری کرد. برای اولین بار تغییرات غیر طبیعی در مایع مغزی نخاعی در سال 1919 کشف شد اگرچه هنوز کسی اهمیت این تغییرات را نمی دانست. دکتر لوئیس رانویه در سال 1878 میلین (ماده اصلی سازنده غلاف رشته های عصبی) را کشف کرده بود، اما در این زمان زیر میکروسکوپ بطور گسترده تری مطالعه شد و سلولهای سازنده میلین (الیگودندروسیت ها) در سال 1928 کشف شدند. اولین ثبت الکتریکی هدایت عصبی در سال 1925 توسط " لُرد اِدگار دوگلاس آدریان" انجام شد و پس از آن تلاش های زیادی شد تا مکانیسم عمل سیستم عصبی مشخص شود. نتیجه این تلاش ها این شد که میلین در هدایت پیام های الکتریکی در سیستم عصبی نقش مهمی دارد و اینکه رشته های عصبی که میلین خود را از دست  می دهند قادر نیستند پیام ها را به خوبی منتقل کنند. در این زمان دانشمندان تصور کردند که "نوعی سم" احتمالاً عامل ایجاد بیماری ام اس است و این سم از طریق جریان خون به سیستم عصبی می رسد و سبب آسیب می شود. اما هیچ محققی موفق نشد نشانه ای از این سم در بیماران پیدا کند.

   درست قبل از جنگ جهانی دوم، انقلابی بزرگ در دنیای ام اس روی داد و آن این بود که در حیوانات واکسینه شده یک بیماری  شبیه ام اس به وجود آمد. قبلاً هم متوجه شده بودند که برخی افرادی که علیه بیماری "هاری" واکسینه شده بودند، به بیماری مشابه ام اس مبتلا شدند. در آن زمان تصور شد که چون ویروس موجود در واکسن کاملاً غیر فعال نشده بود، توانسته بود به سیستم عصبی حمله و ایجاد بیماری نماید. در سال 1935 دکتر "توماس ریور" در "انستیتو راک فِلِر" نیویورک نشان داد که این سلول های ایمنی هستند که بیماری شبیه ام اس را ایجاد می کنند و نه ویروس. او میلین عاری از ویروس را به حیوانات آزمایشگاهی تلقیح کرد و با این کار سیستم ایمنی آنان را طوری تحریک کرد که به میلین خودشان حمله کنند و یک بیماری مشابه ام اس ایجاد نمایند. این مدل حیوانی ام اس به نام "EAE" خوانده شد و بعدها مدل بسیار مهمی برای مطالعه "ایمنی شناسی" و درمان ام اس شد. در واقع این انقلاب بزرگ نقطه شروع راهی شد که با کمک آن فرضیه "خودایمنی" یعنی حمله سیستم ایمنی فرد به بدن خود او یا به قول خودمان "گل به خودی" شکل گرفت. اما تا سالها گروهی از محققین هنوز به دنبال یافتن سمی بودند که بیماری ام اس را ایجاد می کند و اهمیت مدل حیوانی ام اس نادیده گرفته شد و در واقع ارتباط سیستم ایمنی با ام اس برای مدتی به فراموشی سپرده شد.

   از طرف دیگر برخی آزمایشات بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داد که مسدود کردن جریان خون به مغز، گاهی سبب مرگ میلین در سیستم عصبی آنها می شد و آسیب ناشی از آن تا حدودی مشابه ضایعات بیماری ام اس بود. مطالعات برای یافتن سم کاهش یافت و به جای آن پزشکان فکر کردند که ام اس شاید به دلیل اشکالات جریان خون به مغز به وجود می آید. در نتیجه از داروهایی که جریان خون را بهبود می بخشید (مانند رقیق کننده های خون و داروهای گشاد کننده عروق) استفاده کردند. اشعه X هم پا به میان گذاشت، البته بدون اینکه هیچ پشتوانه علمی برای آن وجود داشته باشد.

 

سال 1946 سال تأسیس "انجمن ملی ام اس" در آمریکا

   در طول جنگ جهانی دوم انرژی محققین بر روی تکنولوژی های جدید متمرکز شد و تحقیقات علیرغم مشکلات زیاد در سراسر دنیا، ادامه پیدا کرد. در سال 1943 ساختمان اصلی میلین مشخص شد. در سال 1946 انجمن ملی مالتیپل اسکلروز آمریکا توسط خانم سیلویا لوری -یک زن خارق العاده- تأسیس شد. او که یک برادر مبتلا به ام اس داشت، یک آگهی در روزنامه New York Times چاپ کرد و از کسانی که از بیماری ام اس رهایی یافته بودند درخواست کرد با او تماس بگیرند. اما تمام نامه هایی که او دریافت کرد از طرف افرادی بود که مبتلا به ام اس بودند و خود تقاضای کمک داشتند. خانم لوری به  جای ناامید شدن، گروهی از دوستان را گردهم آورد و کسانی را هم که جواب نامه اش را داده بودند دعوت کرد و به این ترتیب هسته اصلی انجمن ملی ام اس آمریکا را تشکیل داد. هدف این انجمن برقراری ارتباط بین متخصصین مغز و اعصاب تمام کشور که با مبتلایان ام اس سروکار داشتند و نیز جلب همکاری و کمک مالی برای یافتن پاسخ پرسش های بدون جواب بود.

اما این داستان هنوز به پایان نرسیده برای خواندن بقیه آن، هفته آینده هم با ما باشید.

 

دکتر شکوفه علایی

متخصص بیماری های مغز و اعصاب

عضو کمیته علمی انجمن ام اس ایران


( ۳ )

نظر شما :